نعناع و خواص آن

نعناع
پونه آسیایی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: نعناسانان
تیره: نعناعیان
تبار: Mentheae
سرده: Mentha
L.
گونه شاخص
نعناع زینتی
L.
Species

مزرعه نعناع تنگ طه

نعنایا نعناع، پونه، پودنه (نام علمی: Mentha) گیاهی است از رده دولپه‌ای‌های پیوسته گلبرگ که سردسته تیره نعناعیان و از سبزی‌های خوراکی است. این گیاه تمام اسانس‌ها و خواص پونه را دارد؛ ولی برگ‌هایش کرک کم‌تری دارند و بریدگی‌های کنار برگ‌های آن بیش‌تر از پونه و اسانس آن نیز ملایم‌تر است. نعناع گیاهی است علفی و پایا. ساقه‌های آن دونوع خزنده و زیر زمینی می‌باشند.از میان ریشه‌ها، یک شاخه قائم و برگدار کوچک خارج می‌شود که برگ‌های آن متقابل، بیضوی، نوک تیز، دندانه دار و کمی پوشیده از کرک بوده و از تمامی قسمت‌های آن بوی معطر و مطبوعی استشمام می‌شود. ساقهٔ این گیاه چهارگوش و به رنگ قرمز مایل به بنفش یا مایل به ارغوانی است. گل‌های آن در ماه‌های مرداد و شهریور ظاهر می‌گردند. رنگ گلی یا ارغوانی مایل به بنفش دارند و به تعداد زیاد در مجاور یکدیگر به نحوی مجتمع می‌رویند.

نعنا گیاهی است با ریشه هوایی و ساقه های مستقیم و چهارگوش ، و برگ های آن به طول ۳ تا ۵ سانتی متر ، متقابل ، نیزه ای یا دوکی است ، حاشیه ی آن دارای بریدگی های عمیقی است ، بریدگی های کناره آن نوک تیز است. کرک برگ های نعنا کم است. نعنا سبز معمولا در سرتاسر جهان کشت می شود. این گیاه در نواحی شمال ایران و اطراف تهران به حالت وحشی و پرورشی می روید.

نعنای قرمز گونه‌ای از نعنا است که در لبه رودخانه‌ها و در جریان آب‌های ملایم و کم‌عمق می روید و چون برگ‌هایش قرمزرنگند به این نام خوانده می‌شود.

محتویات

  • ۱ گونه‌ها
  • ۲ خواص دارویی و کاربرد

گونه‌ها

  • نعنای آبی – یا نعنای مرداب
  • نعنای وحشی – یا نعنای ژاپنی
  • نعنای آسیایی
  • نعنای استرالیایی – نعنای رودخانه
  • نعنای کانادنسیس
  • نعنای سروینا – پونه هارت
  • نعنای برگاموت – نعنای لیمویی
  • نعنای کریسپاتا – نعنای برگ چین‌دار
  • نعنای کونینگامی
  • نعنای داهوریکا
  • نعنای باریک – نعنای دیمنیکا
  • Mentha gattefossei
  • Mentha grandiflora
  • Mentha haplocalyx
  • Mentha japonica
  • Mentha kopetdaghensis
  • Mentha laxiflora – Forest mint
  • پونه آسیایی – پونه آسیایی, Horse Mint
  • نعنای فلفلی – نعنای فلفلی
  • پونه (گیاه) – Pennyroyal
  • منتا رکوینی – منتا رکوینی
  • Mentha sachalinensis – Garden mint
  • Mentha satureioides – Native Pennyroyal
  • نعناع زینتیM. viridis, syn M. cordifolia نعناع زینتی
  • نعناع سیبی – نعناع سیبی, نعناع سیبی (a variegated cultivar of Apple mint)
  • Mentha vagans – Gray mint

خواص دارویی و کاربرد

برگ نعنا

نعناع

این گیاه همه آثار نیرودهنده و بادشکن و خلط‌آور پونه (گیاه) را داراست.

منتول موجود در نعناع به طور اختصاصی تولید ۳ مدیاتور اصلی التهاب توسط منوسیتها را مهار می کند. سنتز لکوترینB4، پروستاکلاندین و اینترلوکین۱ توسط منتول مهار می‌شود. بنابراین در درمان بیماریهای التهابی نظیر آسم برونشیال، کولیت و رینیت آلرژیک بسیار موثر است.  از انساج نعنا نوعی کافور قابل تبلور نیز به دست می‌آورند که مانند کافور معمولی به کار می‌رود. دم‌کرده برگ نعنا را برای تقویت و رفع نفخ معده و روده مصرف می‌کنند.

برگ‌های خشک و نرم شده نعنا را برای خوشبو کردن ماست و دوغ و سرخ‌شده آن را در روغن که به نام نعنا داغ موسوم است برای خوشبو کردن برخی آش‌ها به کار می‌رود.

  • طبع نعنا گرم و خشک است .
  • برای سوء هاضمه میتوان از عرق نعنا یا دمکرده‌ی نعنا بعد از غذا استفاده کرد.
  • یک نوشیدنی خوب، سرد و مفید برای تابستان نعنا میباشد. ۱۰ گرم نعنا را در یک لیتر آب بجوشانید و میل کنید. هر روز استفاده نشود.
  • یک گرم نعنا مانند چای دم کرده میل شود ولی هر روز استفاده نشود.
  • یک شیرپاک کن مناسب برای پوست‌های چرب: ۲۰ گرم نعنای تازه، ۲۰ گرم جعفری تازه خرد شده رادر ۲۰۰ گرم شیرمخلوط نموده ۱۲ ساعت بگذارید بماند. سپس صاف نموده در یخچال نگهداری کنید. این شیرپاک کن علاوه براین که چربی پوست را از بین می برد، برای جوش و لک هم مناسب می باشد.
  • برای جلوگیری از شپش، موهای خود را با جوشانده نعنا بشویید.
  • کسانی که کلسترول دارند بعد از غذا و عصرها از دمکرده‌ی چای نعنا به مدت دو هفته در ماه بنوشند.
  • دمکرده نعنا غلظت خون را طبیعی میکند.
  • جهت درمان درد گوش آب نعنا را با عسل مخلوط کرده، پنبه‌ای را به آن آغشته کرده، در آن بگذارید.
  • برای درد قلب و خفقان، نعنا را با پرسیاوشان جوشانده، صبح و عصر میل شود.
  • هنگام تهیه ترشی برای این که آن ترشی برای اعصاب زیان آور نباشد، داخل آن نعنا بریزید.
  • برای تقویت اعصاب، نان و پنیر و نعنا بسیار موثر است.
  • اگر شیر در پستان جمع شده، نعنا را کوبیده با آرد جو مخلوط کنید، به صورت ضماد روی آن بگذارید.
  • برای بواسیر نعنا را کوبیده و بصورت ضماد بگذارید.
  • برای ورم بیضه و درد آن مانند شماره ۱۴ عمل کنید.
  • جویدن برگ نعنا ، در رفع سکسکه موثّر است.
  • نعنا برای تسکین درد گوش موثّر است ؛ در اینصورت باید نعنا را با کمی عسل مخلوط نموده و اطراف گوش و لاله گوش و لاله گوش مالید.
  • ناراحتی های معده را درمان میکند و در رفع گاز معده کمک میکند و باعث کاهش گاز روده میشود.
  • سیستم گوارشی را تسکین میدهد و در پیشگیری از اختلالات سوء هاضمه موثر است.
  • باعث افزایش صفرا میشود.
  • برگ گیاه نعناع خاصیت ادرار آور , نشاط آور , ضد انقباض عضلانی و ضد تهوع دارد.
  • روغن طبیعی نعناع خاصیت ضد عفونت و ضد التهابی و ضد ویروسی دارد.
  • قدرت دید را بهبود می بخشد.
  • کلسیم آهن منیزیم پتاسیم فسفر منگنز و روی موجود در نعناع نقش مهمی در حفظ فعالیت های سوخت و ساز بدن دارد و چربی اضافی بدن را میسوزاند.
  • برگ این گیاه به میزان چشمگیری پر مویی در بعضی از قسمت های بدن را که به علت نبود توازن هورمونی شایع است را درمان میکند.
  • ویتامین c و بتاکاروتین موجود در آن مانند آنتی اکسیدان عمل کرده و رادیکال های آزاد را از بین میبرد و استحکام غشایی سلولی را حفظ میکند و در نتیجه خطر بیماری های قلبی و سرطان را کاهش میدهد.
  • بخور روغن نعناع آرامش بخش است.
  • خمیر نعناع تهیه شده با آب و برگ نعناع برای درمان مسمومیت غذایی کاربرد دارد.
  • برای بی خوابی, کم خوابی و ناراحتی های شبانه یک داروی موثر است.
  • برای تسکین دندان درد نعناع را بجوید.
  • کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را برطرف میکند.
  • برای رفع گلو درد دم کرده نعناع را غرغره کنید.
  • نعناع معرق است بنابراین تب را پایین می آورد.
  • برای رفع سردر از کمپرس نعناع استفاده کنید.

موارد منع مصرف

اثر داروی نیفتیپین را افزایش میدهد.

اگر اسانس نعناع به مقدار زیاد استفاده شود فشار خون را بالا برده و موجب تهوع ,استفراغ و درد معده میشود.

اسانس نعناع را نباید به کودکان و نوزادان خوراند زیرا روی حرکات تنفسی و قلب تاثیر میگذارد و ممکن است موحب مرگ شود.

به علت اثرات قاعده آوری مصرف فرآورده ها در اوایل بارداری ممنوع است.

به علت اثر شل کنندگی دریچه تحتانی مری در افرادی که برگشت اسید معده به مری دارند با احتیاط مصرف شود.

مهار کننده نسبتا قوی آنزیم کبدی بوده لذا باید در مصرف همزمان با دارو هایی که متابولیسم کبدی دارند احتیاط شود.

به علت افزایش ترشح صفرا در مواردی که انسدادی در مسیر صفراوی وجود دارد(سنگ کیسه صفرا و مسیر صفراوی )با احتیاط مصرف شود.

منبع : ویکی متن

اگر مطلب را پسندیدید مارا در شبکه های اجتماعی محبوب کنید



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *